Çevre ve Orman bakanı Veysel Eroğlu, Türkiye, Irak ve Suriye arasında Fırat ve Dicle nehirlerinin sularının paylaşımı konulu bakanlar toplantısında ilginç açıklamalarda bulundu. Eroğlu, "Komşularımız için baraj boşalttık," diyerek, Türkiye'nin elektrik enerjisinden fregat etme pahasına komşularına su verdiğini açıkladı.
Çevre ve Orman bakanı Veysel eroğlu Suriye ve Irak'ın sıkıntı çekmemesi için enerjiden feragat etmek pahasına Türkiye'nin en büyük rezerv hacmine sahip Atatürk barajı'nın boşaltıldığını açıkladı.
"Fırat ve Dicle'ye İlişkin Bakanlar Toplantısı" Çevre ve Orman Bakanı Veysel Eroğlu, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız, Irak Su ve Doğal Kaynaklar Bakanı Abdüllatif Jamal Raşid ve Suriye Sulama Bakanı Nader El Bounni'nin katılımıyla Ankara'da yapıldı.
Toplantının açılış konuşmasını yapan Çevre ve Orman bakanı Eroğlu, Türkiye, Irak ve Suriye'nin küresel ısınmanın potansiyel etkileri bakımından risk grubunda yer aldığını, Fırat ve Dicle havzaları için son üç yılın oldukça kurak geçtiğini belirterek, barajlardaki aktif doluluk oranının minimum işletme seviyesine düştüğünü hatırlattı.
Eroğlu, "Irak ve Suriye'yi rahatlatmak ve susuz bırakmamak için enerjiden bile feragat ettik," şeklinde konuştu. "Su, enerjisi alınarak sizlere veriliyor. 2007 ve 2008 yıllarında suyun Irak ve Suriye açısından ne derece önemli olduğu anlaşılmıştır," diyerek bu dönemde Fırat havzasında yüzde 14'lük bir yağış azalması meydana geldiğini ekledi.
Çevre ve Orman bakanı Dicle havzasına bu azalmanın yağışta yüzde 32, akışta yüzde 53 gibi ciddi bir oranda meydana geldiğini hatırlatarak, 2006-08 yılları arasında Güneydoğu Anadolu'ya düşen yağışlarda Dicle Havzası'nda normale göre yüzde 24, Fırat havzasında yüzde 46 azalma meydana geldiğini açıkladı. eroğlu, "Tabii ki komşuların sıkıntı çekmemesi için enerjiden feragat etme pahasına Türkiye'nin en büyük rezerv hacmine sahip Atatürk Barajı boşaltılmıştır. Atatürk Barajı'ndaki doluluk oranı yüzde 10 seviyesine düşmüştür," şeklinde konuştu.
Irak ve Suriye
Irak Su ve Doğal kaynaklar bakanı Raşid ise, Irak'taki genel durumun normalleşmesi konusunda Türkiye'nin verdiği katkılara teşekkür ederek, su kaynaklarının yönetimi konusundaki işbirliğinin daha üst seviyelere çıkartılmasını arzu ettiklerini kaydetti. Raşid, "Irak'ta su açısından durum hiç iyi değil. Kuraklık giderek yaygınlaşıyor," diyerek, su depolama kapasitelerinin azaldığını açıkladı. Raşid, Irak'ın güney bölgesinde kuraklık nedeniyle kitlesel göçler yaşadıklarını açıkladı. Iraklı bakan, Fırat ve Dicle nehirklerinden ülkelerine gelen su mikarının giderek azalması sebebiyle elektrik enerjisi için kullanılan barajlardaki suyu bıraktıklarını da belirtti.
Susuzluk nedeniyle ekilebilir arazilerinin sayılarını da azalttıklarını kaydeden Iraklı bakan, "Türkiye sınırından Suriye'ye 500 metreküp/saniye su geçiyor ama bize geçen su miktarının ele alınması gerekiyor. Geçen yıllarda Fırat'tan Irak'a gelen su miktarında ciddi oranlarda azalma olduğu da görülüyor. Dicle'nin Irak sınırı içindeki bölümü de güç durumda," diye konuştu.
Suriye sulama bakanı El Bounni de, Türkiye ile suyun paylaşımına ilişkin 1987'de yaptıkları anlaşmadan daha az oranda su aldıklarını savunarak, "Bunu son 11 ayda gelen su miktarından anlıyoruz," şeklinde konuştu. Irak'ın su ihtiyacını anladıklarını söyleyene Suriyeli bakan, "Suriye ve Irak'ın, özellikle de raklı kardeşlerimizin suya ihtiyacı çok büyük. Bu ihtiyacı insani ve diğer yardım yönünden karşılamamaz gerekiyor. Bunun için diyalog çok önemli. Bu toplantının önemi burada ortaya çıkıyor," dedi.
Fırat ve Dicle nehirlerinden gelen su miktarının giderek azaldığını belirten El Bounni, bu nedenle her damla sudan yararlanmak gerektiğini söyledi, "ancak Iraklı kardeşlerimiz de barajlarımızın boş olduğunu biliyor ve bizim de insani ihtiyaçlarımızı karşılamamız gerekiyor," diyerek, Irak'a olabilecek en üst seviyede su gönderildiğini ileri sürdü.
Türkiye, Irak ve Suriye, Ankara'daki "Fırat ve Dicle'ye ilişkin Bakanlar Toplantısı"nın ardından bir "mutabakat zaptı" imzaladı. Mutabakat zaptı, Türkiye'den her iki ülkeye giden su miktarında bir artış öngörmedi.
Londravizyon, 04/09/09